به گزارش سایت خبری مدارا: اگر احساس میکنید لکههای تیره پوستتان روزبهروز پررنگتر میشوند، تنها نیستید. هایپرپیگمانتاسیون یا افزایش رنگدانههای پوست یکی از مشکلات شایع پوستی است که باعث میشود بخشهایی از پوست تیرهتر از نواحی اطراف شوند. این مشکل میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و از بین بردن لکههای مقاوم، بهویژه روی صورت، برای بسیاری از افراد آزاردهنده است.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ اما گاهی خودِ عادتهای روزمره مراقبت از پوست باعث میشوند این لکهها تیرهتر شوند. کارهایی مانند لایهبرداری بیش از حد یا استفاده نکردن از ضدآفتاب میتوانند التهاب پوست را افزایش دهند. التهاب نیز تولید ملانین را بیشتر کرده و در نتیجه، لکههای تیره را تشدید میکند.
دکتر روبن بهاسین پاسی، متخصص پوست درباره اشتباهاتی که باعث تشدید هایپرپیگمانتاسیون میشوند توضیح میدهد.
اشتباهات مراقبت از پوست که باعث تیرهتر شدن هایپرپیگمانتاسیون میشوند.
دکتر پاسی میگوید لکههای تیره به اندازه کافی سرسخت هستند و اگر روتین مراقبت از پوست اشتباه باشد، ماندگاری آنها بیشتر هم میشود.
به گفته او، بسیاری از افراد تصور میکنند ماندگار شدن لکهها فقط به شانس بد مربوط است، در حالی که در اغلب موارد، چند عادت اشتباه روزانه باعث میشود درمان نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
استفاده نکردن از ضدآفتاب
بزرگترین اشتباه، اختیاری دانستن ضدآفتاب است.
بسیاری فکر میکنند وقتی لکه ایجاد شد، دیگر نور خورشید تأثیری ندارد. اما واقعیت این است که اشعه فرابنفش همچنان سلولهای تولیدکننده ملانین را تحریک میکند و باعث میشود لکههای موجود تیرهتر شوند؛ حتی در روزهای ابری یا زمانی که کنار پنجره نشستهاید.
بنابراین، استفاده نکردن از ضدآفتاب فقط بیاثر نیست، بلکه میتواند تمام تأثیر سرمهای روشنکنندهای را که صبح استفاده کردهاید، از بین ببرد.
لایهبرداری بیش از حد
یکی دیگر از اشتباهات رایج، لایهبرداری بیش از اندازه است.
بعضی افراد برای اینکه لکهها سریعتر از بین بروند، همزمان از اسیدهای لایهبردار و اسکرابهای مختلف استفاده میکنند. اما این کار اغلب باعث تحریک و التهاب پوست میشود.
التهاب نیز میتواند باعث ایجاد هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب (Post-Inflammatory Hyperpigmentation) شود؛ یعنی همان روتینی که قرار بود لکهها را کمرنگ کند، در نهایت باعث ایجاد لکههای جدید میشود.
دستکاری جوشها یا کندن دلمهها
فشار دادن جوشها یا کندن دلمهها یکی از عادتهایی است که متخصصان پوست بارها درباره آن هشدار دادهاند.
هر بار که جوش را فشار میدهید یا دلمه را میکنید، روند ترمیم زخم دوباره از ابتدا آغاز میشود. در افرادی که پوست تیرهتری دارند، احتمال باقی ماندن لکههای تیره پس از بهبود جوش بیشتر است.
در این شرایط، صبر کردن بسیار مؤثرتر از دستکاری کردن پوست است.
استفاده از درمانهای خانگی
هنوز هم بسیاری تصور میکنند موادی مانند آبلیمو، گوجهفرنگی خام یا جوششیرین میتوانند پوست را روشن کنند.
اما متخصصان پوست معمولاً نتیجه عکس این موضوع را مشاهده میکنند. این مواد اغلب برای پوست صورت بیش از حد اسیدی یا ساینده هستند و ممکن است باعث سوختگی شیمیایی خفیف یا تحریک پوست شوند؛ مشکلی که در نهایت باعث تیرهتر شدن لکهها میشود، نه کمرنگ شدن آنها.
استفاده ناگهانی از ترکیبات قوی
اشتباه دیگر، شروع ناگهانی مصرف محصولات قوی مانند رتینوئیدها یا ویتامین C با غلظت بالا است.
اگر این ترکیبات بدون سازگار کردن تدریجی پوست استفاده شوند، ممکن است سد دفاعی پوست آسیب ببیند و پوست تحریک شود. پوست تحریکشده بسیار بیشتر از پوست سالم و آرام مستعد ایجاد لک است.
نداشتن استمرار در درمان
بسیاری از افراد فقط دو هفته از محصولات ضدلک استفاده میکنند و اگر نتیجهای نبینند، درمان را متوقف میکنند.
در حالی که رنگدانههای پوست در لایههای عمیق قرار دارند و از بین رفتن آنها معمولاً چندین ماه زمان نیاز دارد، نه چند روز. بنابراین، قطع زودهنگام درمان باعث میشود افراد تصور کنند محصول بیاثر بوده است.
دکتر پاسی در پایان میگوید:
«وجه مشترک تمام این عادتها این است که هر عاملی که باعث تحریک، التهاب یا قرار گرفتن پوست در معرض آفتاب شود، تولید رنگدانه را افزایش میدهد. آرامتر پیش رفتن، محافظت مداوم از پوست و پرهیز از درمانهای بیش از حد، معمولاً بسیار مؤثرتر از استفاده از هر محصولی است که ادعا میکند معجزه میکند.»
چه عواملی باعث هایپرپیگمانتاسیون میشوند؟
بر اساس اطلاعات کلینیک کلیولند، عوامل مختلفی میتوانند باعث ایجاد هایپرپیگمانتاسیون شوند، از جمله:
* بیماریهای غدد فوق کلیوی مانند بیماری آدیسون
* عوامل ژنتیکی، مانند استعداد خانوادگی برای ایجاد ککومک
* تغییرات هورمونی در دوران بلوغ یا بارداری
* آسیبهای پوستی مانند جوش، بریدگی یا سوختگی (هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب)
* برخی داروها مانند قرصهای ضدبارداری یا داروهایی که حساسیت به نور ایجاد میکنند
* ملاسما
* کمبود برخی ویتامینها مانند ویتامین B12 و اسید فولیک
* آسیب ناشی از نور خورشید (لکههای ناشی از آفتاب)
* اختلالات تیروئید
هایپرپیگمانتاسیون چگونه درمان میشود؟
نوع درمان به علت ایجاد لک بستگی دارد.
کلینیک کلیولند روشهای زیر را برای درمان پیشنهاد میکند.
تغییر سبک زندگی
* قرار نگرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید
* استفاده روزانه از ضدآفتاب و لباس محافظ
* قطع داروهایی که ممکن است عامل ایجاد لک باشند (فقط با نظر پزشک)
* جبران کمبود ویتامینها در صورت نیاز
درمانهای موضعی (با تجویز پزشک)
* اسید آزلائیک
* کورتیکواستروئیدها
* اسید گلیکولیک (از گروه آلفا هیدروکسی اسیدها)
* هیدروکینون
* اسید کوجیک
* اسید سالیسیلیک
* کرمهای روشنکننده پوست
* ترتینوئین
* ویتامین C یا ویتامین B3 (نیاسینامید)
سایر روشهای درمانی
* پیلینگ شیمیایی
* کرایوتراپی (سرمادرمانی)
* لیزر جوانسازی پوست
* لیزر مخصوص درمان ضایعات رنگدانهای
جمعبندی
اگر احساس میکنید لکههای تیره پوستتان روزبهروز پررنگتر میشوند، احتمال دارد برخی عادتهای روزانه شما در این موضوع نقش داشته باشند. استفاده نکردن از ضدآفتاب، لایهبرداری بیش از حد، دستکاری جوشها، استفاده از درمانهای خانگی نامناسب یا مصرف بیرویه محصولات قوی میتوانند باعث التهاب پوست و افزایش تولید ملانین شوند.
برای درمان مؤثر، به دنبال نتایج یکشبه نباشید و پوست خود را بیش از حد تحت فشار قرار ندهید. محافظت از سد دفاعی پوست، استفاده منظم از ضدآفتاب، صبر در روند درمان و مراجعه به متخصص پوست برای تشخیص علت اصلی لکها، بهترین راهکار برای کاهش هایپرپیگمانتاسیون و جلوگیری از تیرهتر شدن آن است.