رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران:

سال ۹۹، حدود ۶۰۰ هزار پرونده قضایی در حوزه سرقت داشتیم سال ۱۴۰۰ یک میلیون و ۴۰۰ هزار مورد

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با بیان اینکه تجربه‌های متفاوتی را در برخورد با آسیبهای اجتماعی داشته‌ایم گفت: در حال حاضر هم در قوه قضاییه و هم در نیروی انتظامی شاهد استقرار و تقویت رویکردهای اجتماعی در نگاه به آسیبهای اجتماعی هستیم که این امر از دو دهه قبل آغاز شده است.

به گزارش سایت خبری مدارا؛ سید حسن موسوی چلک در وبیناری با موضوع آسیبهای اجتماعی و مددکاری اجتماعی در خصوص تاثیر مددکاری اجتماعی برای کمک به کاهش آسیبهای اجتماعی اظهار کرد: در مددکاری اجتماعی دو ماموریت کمک به ارتقای کیفیت زندگی مردم و کمک به توسعه شاخص‌های سلامت اجتماعی داریم؛ یعنی اگر این دو ماموریت و آن هدف غایی مددکاری اجتماعی که بهزیستن اجتماعی مردم است را مدنظر قرار دهیم، طبیعتا یکی از مواردی که می‌تواند این ماموریت ها را تحت شعاع قرار دهد و امکان تحقق آن را کمتر کند، آسیبهای اجتماعی است.

وی گفت: طبیعتا حوزه آسیب‌های اجتماعی حوزه‌ای کاملا مرتبط با مددکاری اجتماعی است، گرچه آنچه که امروز در این حوزه کار می‌کنیم بیشتر بعد از بروز آسیب‌های اجتماعی است.

وی معتقد است که بیشترین قدرت مددکاری اجتماعی در پیشگیری سطح یک (قبل از اینکه افراد درگیر آسیبهای اجتماعی شوند) است. مددکاران اجتماعی در تمام سطوح پیشگیری سطح یک( اطلاع رسانی و آگاه سازی ) سطح دو ( مداخله و ارائه خدمات) و سطح سه برای  بازتوانی افراد نقش مهم و کلیدی را می‌توانند در کنار سایر حرفه ها همچون روانشناسی، روانپزشکی و حقوق ایفا کنند.

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران ادامه داد: امروز در کمتر مرکز اجتماعی است که مددکاران اجتماعی در آن حضور نداشته باشند. در مرکز ترک اعتیاد، زندان، اورژانس اجتماعی، در حوزه طلاق ، خانواده، موضوعاتی مثل خودکشی و فرار و کودک کار و خیابان،  زنان آسیب دیده اجتماعی و… مددکاران اجتماعی حضور دارند. ضمن اینکه در عرصه سیاستگذاری، پژوهش و مدیریت موسسات اجتماعی نیز مددکاران اجتماعی ایفای نقش می‌کنند چراکه ما با بهره گیری از مبانی نظری روش‌های شش گانه مددکاری اجتماعی حوزه فعالیتمان بسیار گسترده است.

موسوی چلک با اشاره به نقش مددکاری اجتماعی در مطالبه‌گری، ترویج مسئولیت اجتماعی و … گفت: طبیعتا هیچ جایی را نمی‌توانیم بدون مددکاری اجتماعی تصور کنیم.

وی با بیان اینکه آسیبهای اجتماعی موضوع مهمی در کشور است، خاطرنشان کرد: سال ۹۹، حدود ۶۰۰ هزار پرونده قضایی در حوزه سرقت داشتیم. آماری که رضا مسعودی‌فر قائم مقام معاونت اجتماعی و  پیشگیری از وقوع جرم  قوه قضاییه اعلام کرده است، در سال گذشته یک میلیون و ۴۰۰  هزار مورد بود؛ بخشی از آن قطعا به مشکلات اقتصادی برمی‌گردد.

وی در ادامه به آمارهای مربوط به سرقتهای خرد نیز اشاره کرد و گفت: سرقتهای خرد ناشی از معیشت آنی است، سرقتهای خرد برای سرمایه گذاری نیست.

وی در ادامه با بیان اینکه ما تجربه‌های متفاوتی را در برخورد با آسیب‌های اجتماعی داشته‌ایم، به حوزه اعتیاد و حجاب اشاره کرد و افزود: حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی، حوزه‌هایی نیستند که یک ماهه و دوهفته‌ای بتوان دستوری حل کرد.

به گفته چلک با رویکردهای انتظامی و امنیتی در مدیریت و کنترل آسیب اجتماعی نمی‌توان انتظار اثربخشی اقدامات را داشت. این به‌معنی نادیده گرفتن ظرفیت‌های اجتماعی و نادیده گرفتن حمایت‌ها و مداخلات روانی و اجتماعی است؛ در اینجا دیگر جامعه شناس و روانشناس و مددکار اجتماعی جایگاهی ندارند.

موسوی چلک معتقد است که مدیریت آسیبهای اجتماعی نیاز به فهم علمی دارد و در این فهم علمی اولین نکته این است که آسیبهای اجتماعی با زور مدیریت نمی شود حتی امروزه نوع مطالبات، سبک زندگی و دغدغه‌ها حاوی “پیام” هستند.

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در بخش دیگری از سخنان خود بیان کرد: در مدیریت هوشمند برخوردهای قضایی و انتظامی آخرین راهکارند، اینجاست که مددکاران اجتماعی با مداخلاتشان در کنار روانشناس و جامعه‌شناس می‌توانند مداخله کنند چرا که طبیعتا باید کار تیمی و رویکرد چند نهادی را مبنای مداخلات در حوزه آسیبهای اجتماعی قرار دهیم. تجربه نشان می‌دهد که با رویکرد قهری چیزی جز زیرزمینی کردن آسیب‌های اجتماعی و جرایم اتفاق نخواهد افتاد. خوشبختانه در حال حاضر هم در قوه قضاییه و هم در نیروی انتظامی شاهد استقرار و تقویت رویکردهای اجتماعی هستیم که از دو دهه قبل آغاز شده است و هر ساله هم تقویت می شود ولی این تقویت متناسب با نیاز نیست.

وی ادامه داد: تاسیس اورژانس اجتماعی یک نگاه هوشمندانه است تا حد فاصل میان خانه و کلانتری با مداخلات اجتماعی پر شود. اگر قانون حمایت از اطفال و نوجوانان تصویب شود، مددکاران اجتماعی محور مداخله قرار می‌گیرند و سازمان بهزیستی به عنوان سازمان اجتماعی مسئول مدیریت آیین نامه اجرایی می‌شود، این نگاهی هوشمندانه در عرصه سیاستگذاری است.

وی تاکید کرد: باید بپذیریم حوزه اجتماعی ادبیات خاص خودش را دارد و باید استراتژیهای فرهنگی و اجتماعی را غالب کنیم این به معنی نادیده گرفتن رویکردهای انتظامی و امنیتی نیست، آنها در جای خود می‌توانند اثرگذاری داشته باشند اما وقتی نگاه می‌کنیم که می‌خواهیم اعتیاد را به صفر برسانیم، این یعنی آن فهم درست از پیچیدگی آسیبهای اجتماعی وجود ندارد.

موسوی چلک خاطرنشان کرد: ما بحرانی را به نام کرونا تجربه می‌کنیم؛ بحرانها همیشه عاملی برای جهش و تشدید آسیبهای اجتماعی و ظهور و بروز آسیبهای نوپدید یا بازپدید هستند. ما دوران سختی را در دوران کرونا تجربه کردیم که آسیبهای اجتماعی بعد از این دوران به مراتب وضعیت بغرنج تری را برای هر جامعه‌ای می‌تواند ایجاد کند.

موسوی چلک به یکی دیگر از مشکلات حوزه مددکاری اجتماعی اشاره کرد و گفت: هرکسی که کار خیر می‌کند ادعای مددکار اجتماعی می‌کند حال آنکه مددکاری اجتماعی یک رشته دانشگاهی است. اکنون بخش عمده‌ای از پستهای مددکاری اجتماعی توسط افراد غیر مددکاری اجتماعی ایفای نقش می‌کنند.

وی در ادامه از برگزاری دوره آموزشی تخصصی مددکاری اجتماعی و اعتیاد خبر داد.