رفع تحریم های نفتی و ضرورت خروج ایران از چرخه سنتی خام فروشی

مینا علی اسلام خبرنگار سایت خبری مدارا نوشت: وضعیت اقتصادی کشور و بحران در بحران، همه امیدها را به سوی زمینه سازی رفع تحریم ها از طریق مذاکرات بین المللی، چاره جویی برای برجام و پذیرش FATF سوق داده اما بازگشت ایران به وضعیت سابق در بازارهای جهانی انرژی، الزاماتی دارد.

• ایران قبل از تحریم­ها حدود ۴ میلیون بشکه تولید روازنه نفت داشت و از این میزان حدود دو و نیم میلیون بشکه روزانه صادر میشد. در اثر اعمال تحریم­ها این ارقام کاهش یافت و حوزه­ی صادرات نفت ایران دچار چالش­های جدی شد.
• طبیعی است که اکنون با زمزمه لغو تحریم­های نفتی در چارچوب مذاکرات وین، امیدها برای بازگشت به بازار تقویت شده و به نظر می­رسد علاوه بر صادرات روزانه به چین، میزان تولید با چشم انداز صادرات، افزایش یافته است. چنانچه تحرک دیپلماسی تداوم یابد، بی­تردید ایران می­تواند میزان تولید را به وضعیت قبل از تحریم­ها بازگرداند.
• اکنون متاسفانه کشورهایی چون روسیه و عربستان، جای ایران را در بازارهای جهانی پر کرده و جریان صادرات نفت را در دست دارند. البته باید توجه داشت که برنامه­ریزی­ها در داخل باید بگونه­ای باشد که از هر یک بشکه نفت صادر شده، ما به ازای تولید و صادرات دانش بنیان را تقویت کنیم. در غیر این صورت، با تداوم عملکرد ناکارآمد بخش­های دولتی و شبه­دولتی طبیعتا چالش­های قبل از تحریم­ها در صنعت انرژی کشور تکرار خواهد شد.
• از سوی دیگر چنانچه قرار باشد بودجه کشور از منابع دیگری جز فروش نفت و گاز و پتروشیمی مانند بورس (همچون سال ۹۹) تامین شود، صدمات جبران­ناپذیری به اقتصاد کشور و درآمد ناخالص داخلی وارد شده و استمرار خواهد یافت.
• امید آن می­رود که با تحقق رفع تحریم­های مازاد بر برجام و بویژه تحریم­های نفتی کشور، شاهد احیای صادرات انرژی با قدرت بیشتر و حجم بالاتر باشیم. اما بیش از تقویت صادرات، تبدیل درآمدهای انرژی به دانش، تکنولوژی، تولید و صادرات دانش­بنیان است به ترتیبی که از این مدار خام­فروشی و وابستگی به تولیدات سنتی و بودجه­های غیر مولد خارج شویم.