آزمون محاسبات نظام مهندسی عمران؛ منابع اصلی و بودجه بندی سؤالات

آزمون محاسبات نظام مهندسی عمران، نسبت به نظارت و اجرا، منابع کمتری دارد؛ اما همین کم‌بودن منابع، فریبنده است. از آنجایی‌که نتیجه محاسبات شما مستقیماً روی کار مهندسان ناظر و مجری اثر می‌گذارد، سؤالات این آزمون بیشتر جنبه تحلیل و محاسباتی دارند. برای اینکه زمان باقی‌مانده تا آزمون را به‌درستی مدیریت کنید لازم است بودجه‌بندی آزمون محاسبات نظام مهندسی را در نظر بگیرید.

دسته اول: مبحث نهم و دهم، سنگین ترین بخش آزمون

با بررسی بودجه‌بندی مشخص می‌شود که مبحث نهم (بتن‌آرمه) و مبحث دهم (سازه‌های فولادی)، معمولاً بین ۱۵ تا ۱۷ سؤال از آزمون محاسبات را به خود اختصاص داده‌اند؛ یعنی تقریباً یک‌سوم کل آزمون. آمار چهار دوره اخیر نشان می‌دهد از ۱۶ سؤال مطرح‌شده از مبحث فولاد، ۵ سؤال ساده و ۹ سؤال متوسط بوده‌اند؛ از ۱۷ سؤال مبحث بتن هم ۶ سؤال ساده، ۶ سؤال متوسط و ۴ سؤال دشوار طبقه‌بندی شده‌اند. حتی سؤالات «ساده» این دو مبحث هم آسان نیستند. طراحی این سؤالات معمولاً طوری است که در نگاه اول ساده به‌نظر می‌رسند اما جزئیات فریبنده‌ای دارند که با اندکی بی‌دقتی، به‌راحتی می‌شود به آن‌ها اشتباه پاسخ داد. با توجه به این سطح دشواری، پاسخ‌دادن درست به نیمی از سؤالات این دو مبحث را می‌شود یک هدف واقع‌بینانه در نظر گرفت، نه هدفی که آسان به‌دست می‌آید.

دسته دوم: سه بخشی که نباید نادیده بگیرید

بعد از مبحث نهم و دهم، سه بخش دیگر برای رسیدن به حد نصاب قبولی آزمون نظام مهندسی عمران، اهمیت بالایی دارند:

• مبحث ششم (بارگذاری) و آیین‌نامه ۲۸۰۰: در چهار دوره اخیر، از مجموع ۱۵ سؤال این دو مبحث، فقط ۴ سؤال دشوار بوده و بقیه ساده طبقه‌بندی شده‌اند. چون مهندسان معمولاً زمان زیادی با این دو مبحث کار می‌کنند، درک مفهومی‌شان نسبت به فولاد و بتن راحت‌تر است؛ اما آیین‌نامه ۲۸۰۰ نثر سنگین‌تری دارد و برای درک درست مفاهیمش، وقت بیشتری لازم است.

• تحلیل سازه: معمولاً فقط ۵ سؤال مستقیم از این مبحث طرح می‌شود، به همین دلیل خیلی از داوطلبان آن را کنار می‌گذارند. اما این تصمیم اشتباهی است، به دو دلیل: اول، همین ۵ سؤال ساده می‌توانند دقیقاً همان امتیازی باشند که بین قبولی و ردی فاصله می‌اندازند؛ دوم و مهم‌تر، تحلیل سازه پیش‌نیاز درک مباحث نهم، دهم و ششم است. در فهرست رسمی منابع، جلوی این مبحث نوشته شده «در حد اطلاعات دانشگاهی»، اما این توضیح نباید باعث شود کم‌اهمیتش بدانید؛ بدون تسلط بر آن، پاسخ‌دادن درست به سؤالات فولاد، بتن و بارگذاری هم سخت‌تر می‌شود.

• مبحث هفتم و هشتم (ژئوتکنیک و سازه‌های بنایی): این دو مبحث حدود ۹ سؤال دارند و در دسته سؤالات ساده‌تر قرار می‌گیرند؛ با تسلط بر متن مبحث و آشنایی با کار با کلیدواژه، این سؤالات معمولاً قابل پاسخ‌دادن هستند.

چرا نباید هیچ منبعی را کامل حذف کنید

یک نکته را باید در مورد آزمون محاسبات در نظر بگیرید، همیشه ممکن است چند سؤال از مباحثی طرح می‌شود که در دوره‌های قبل، سابقه سؤال نداشته‌اند. یعنی حتی اگر آماری که در بالا آمد را کامل حفظ کنید، باز هم نمی‌توانید مطمئن باشید دقیقاً همین الگو در نوبت بعدی تکرار می‌شود. به همین دلیل، با وجود این‌که منابع محاسبات نسبت به نظارت و اجرا کم‌تعدادترند، اما توصیه می‌شود زمان بیشتر برای مباحث پرسؤال‌تر بگذارید، اما هیچ منبعی را کامل از برنامه‌تان حذف نکنید.

ترتیب پیشنهادی برای مطالعه

بر اساس همین بودجه‌بندی، ترتیب منطقی تمرکز مطالعه برای آزمون محاسبات این‌طور است:

• مبحث نهم و دهم در اولویت اول

• مبحث ششم و آیین‌نامه ۲۸۰۰ در اولویت دوم

• تحلیل سازه بلافاصله بعد از آن (چون به فهم بقیه مباحث کمک می‌کند، نه به‌خاطر تعداد سؤالش)

• و در نهایت مبحث هفتم و هشتم.

برای بخش کوچکی از سؤالات که به قوانین (مثل قانون کار یا قانون مدنی) مربوط می‌شوند هم، چون آزمون کتاب باز است، تمرین با کتاب کلیدواژه معمولاً کافی است؛ نیازی به حفظ‌کردن این بخش‌ها نیست؛ اما برای کار و تسلط بر کتاب کلیدواژه باید حتماً زمانی را در نظر بگیرید، صرفاً به‌همراه داشتن این کتاب در روز آزمون سودی در پی نخواهد داشت. شما باید هنگام بررسی نمونه‌ سؤالات آزمون محاسبات، کار با کتاب کلیدواژه را تمرین کنید.

جمع بندی

بودجه‌بندی آزمون محاسبات نظام مهندسی عمران، نشان می‌دهد برای مطالعه کدام منابع باید بیشترین زمان را بگذارید (مبحث نهم و دهم)، در مورد کدام منابع نباید به دلیل تعداد سؤال کم غفلت کنید (تحلیل سازه)، و در مورد کدام گروه از سؤالات می‌شود با کمک کلیدواژه سریع‌تر جلو رفت. اما مهم‌ترین نکته این است که این آمار، تضمین‌کننده الگوی سؤالات نوبت بعدی نیست؛ فقط راهنمایی است برای مدیریت بهتر زمان محدودی که تا تاریخ جدید آزمون نظام مهندسی دارید.