دستاورد دولت دوازدهم به پای دولت رئیسی نوشته می‌شود؟

امروز که نشانه‌های توافق بیشتر از هر زمان دیگری نمایان شده، طبیعی است که چشم‌انداز پیش روی احیای برجام را روشن می‌بینم. البته مشکلات میان طرفین، همچنان وجود دارد.

به گزارش مدارا، یوسف مولایی، کارشناس مسائل بین الملل  طی یادداشتی برای روزنامه اعتماد نوشت: بعد از آزادی نازنین زاغری پرسش مهمی در فضای عمومی و تخصصی کشور ش ل گرفته است بر این اساس که آیا می‌توان، پیش‌بینی چنین پروسه‌ای را برای تبادل زندانیان میان ایران و امریکا داشت؟

ایران نشان داده که آماده گفت‌وگو و مذاکره بر سر مسائل مورد علاقه دو طرف است و هیچ محدودیتی را برای گفت‌وگوی برابر پیش روی خود نمی‌بیند. البته این گفت‌وگوها باید بدون پیش‌شرط و مبتنی بر منافع ملی دو طرف باشد. هرچند موضوع آزادی زندانیان را می‌توان نشانه‌ای برای تداوم این گفت‌وگوها با طرف امریکایی نیز تفسیر کرد، اما اگر چنین دستور کاری مورد نظر طرفین قرار داشته باشد، ‌باید قبلا در خصوص آن مذاکره صورت بگیرد.

پیش از این ایران اعلام کرده که آماده گفت‌وگو و مذاکره با طرف مقابل در این خصوص است. در خصوص برجام اما به عنوان تحلیلگری که همواره تلاش می‌کند مبتنی بر نشانه‌های مستند اظهارنظر کند، حتی در دشوارترین لحظات مذاکرات هسته‌ای ایران با ۱+۴ و امریکا نیز معتقد بودم که سرانجام از دل این تضارب دیدگاه‌ها، راهی به سمت و سوی توافق باز خواهد شد. بنابراین امروز که نشانه‌های توافق بیشتر از هر زمان دیگری نمایان شده، طبیعی است که چشم‌انداز پیش روی احیای برجام را روشن می‌بینم. البته مشکلات میان طرفین، همچنان وجود دارد اما اولویت ایران و امریکا، مبتنی بر حل مشکل هسته‌ای است و این اراده باعث شده تا به‌‌رغم همه تفاوت‌ها، توافق در دسترس قرار بگیرد.

به نظرم، مجموعه سخت‌گیری‌هایی که ایران در مذاکرات داشته نهایتا در راستای منافع ملی بوده و ایران موفق شده بخشی از امتیازات مورد علاقه‌اش را دریافت کند. البته ظاهرا، دو پرانتز باز هنوز وجود دارد که هنوز در خصوص آن گره‌گشایی نشده است. یکی موضوع راستی‌آزمایی و تضامین مورد نظر ایران است و دیگری نیز مباحث فنی در مورد نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران است که اخبار حاکی است همچنان جزییاتی میان طرفین حل نشده باقی مانده است. آژانس اعلام کرده که خواستار افزایش دامنه‌های نظارتی و افزون‌تر شده ارایه اطلاعات از سوی ایران است…

 اما در مجموع روند پرونده به سمت و سوی حل مشکلات است. یکی از متغیرهایی که معتقدم، گزاره تاثیرگذاری در روند نهایی توافق به شمار می‌رود، همین خبری است که روز سه‌شنبه در خصوص پرداخت یکی از بدهی‌های قدیمی انگلیس به ایران منتشر شد، دقایقی بعد از انتشار این خبر نیز اعلام شد که نازنین زاغری و آشوری دو زندانی محبوس در ایران آزاد و تحویل مقامات انگلیس شده‌اند.

همان‌طور که اشاره شد، البته در ظاهر بدهی انگلیس به ایران، هیچ ارتباطی با سایر موارد سیاسی ندارد، اما همزمانی میان تسویه بدهی انگلیس با آزادسازی زندانیان سیاسی باعث شد تا برخی این دو موضوع را با هم مرتبط بدانند. انگلیس سال‌ها از پرداخت بدهی خود به ایران به بهانه تحریم‌ها و عدم امکان نقل و انتقالات بانکی طفره می‌رفت، اما به هر دلیلی که این بدهی استیفا شده باشد مایه خوشحالی است. از سوی دیگر، آزادی زندانیان نیز به‌طور کلی باعث خوشحالی است.

در آستانه نوروز، شنیدن خبر حل و فصل پرونده نازنین زاغری پس از ۶سال به‌طور کلی خوشحال‌کننده است. اما اینکه آیا بتوان این موضوع را به پرونده، تبادل زندانیان میان ایران و امریکا تعمیم داد، نیازمند، نشانه‌های تحلیلی بیشتر است. برخی معتقدند این خبر می‌تواند زمینه‌ای برای تبادل زندانیان ایرانی و امریکایی در نظر گرفته شود و برخی دیگر از تحلیلگران با رویکردهای بدبینانه به موضوع می‌نگرند. اما واکنش ایران در پرونده نازنین زاغری نشان داد که ایران آماده است تا در موضوعات مختلف انعطاف از خود نشان دهد. به عبارت روشن‌تر، ایران این پیام را به جهان صادر کرد که آماده گفت‌وگو و مذاکره بر سر پرونده‌های مختلف است. فرقی ندارد این گفت‌وگوها در موضوع هسته‌ای باشد یا در خصوص تبادل زندانیان میان طرفین. منتها ایران این گفت‌وگوها را از موضع برابر و بدون تحمیل هیچ پیش‌شرطی انجام می‌دهد. بر اساس اظهاراتی که امروز امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه داشته است، در صورتی که خواسته‌های باقی مانده ایران نیز مورد پذیرش طرف مقابل قرار بگیرد، ایران آماده است تا توافقی مطلوب را با طرف مقابل منعقد کند. مبتنی بر این داده‌های اطلاعاتی می‌توان نسبت به چشم‌انداز توافق خوش‌بین بود.