برای دههها، سیاست داخلی ایران بر پایه الگوهای کلاسیک جامعهشناسی سیاسی تحلیل میشد؛ صنف، طبقه، گروه اجتماعی سازمانیافته. این مدلها زمانی کارآمد بودند که جامعه ساختارمند، قابل پیشبینی و مبتنی بر نهادهای رسمی بود. اما امروز، این الگوها فروپاشیدهاند. اصناف دیگر قدرت بسیج گذشته را ندارند، طبقات اجتماعی سیال شدهاند و نیروهای اجتماعی کلاسیک جای خود را به شبکههای غیررسمی، پراکنده و دیجیتال دادهاند. جامعه امروز نه در قالب «طبقه» که در قالب «شبکه» رفتار میکند؛ شبکههایی که مرزهایشان نامرئی است و قواعدشان مستقل از نهادهای رسمی. در کنار این تحول، محیطهای جدیدی برای سیاستورزی ظهور کردهاند.
پیش از این ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران از قرارداد تبلیغاتی ۵ هزار میلیارد تومانی شهرداری با صدا و سیما خبر داده بود، اما امروز علیرضا زاکانی، شهردار تهران در پاسخ به پرسش خبرنگار ما، این رقم را تکذیب کرد و گفت: «آن بنده خدا براساس اطلاعات نادرستی صحبت کرده است. این صبحت، اشتباه است و این حرفهای اشتباه که میزنید، باعث میشوید که مردم دچار مشکل شوند.»
فعال سیاسی اصولگرا می گوید: نارضایتی مردم فقط در نداشتن «نان، سبزی، رب گوجه فرنگی، گوشت، مرغ و ماهی و…» نیست، که نفوذیهای داخلی و خارجی آدرس غلطی را به مردم القاء میکنند، بلکه چون مردم ما فرهنگی، دیندار و دوستدار نظام اسلامی هستند، توجهشان بیشتر به توهین به «کرامت»، نادیده گرفتن «حقوق شهروندی» و نیز «تعیین سرنوشت توسط خودشان» توسط بیتدبیری مجریان و باند فساد است.
